Dobry taras nie powstaje od wyboru kompletu wypoczynkowego ani od przeglądania inspiracji w mediach społecznościowych. Najlepsze realizacje zaczynają się od znacznie bardziej podstawowego pytania: do czego właściwie ta przestrzeń ma służyć? Dopiero później przychodzi czas na materiały, rośliny, donice, oświetlenie i dodatki.
Nawet stosunkowo niewielki taras może pełnić kilka funkcji jednocześnie. Może być miejscem odpoczynku po pracy, przestrzenią do wspólnych posiłków, niewielkim ogrodem, miejscem zabaw dzieci albo reprezentacyjnym przedłużeniem salonu. Warunek jest jeden — wszystkie te funkcje powinny zostać zaplanowane przed rozpoczęciem prac.
1. Zacznij od funkcji, a nie od wyglądu
Pierwszym etapem powinno być określenie sposobu użytkowania tarasu. Inaczej projektuje się przestrzeń dla dwóch osób, które przede wszystkim chcą odpoczywać wśród zieleni, a inaczej taras dla dużej rodziny regularnie zapraszającej gości.
Warto zastanowić się, czy potrzebny jest duży stół, sofa, miejsce na grill, strefa dla dzieci, przestrzeń do opalania albo dużo roślin. Dopiero mając taką listę można rozsądnie podzielić dostępną powierzchnię.
Profesjonalny projekt tarasu pozwala zobaczyć zależności między poszczególnymi elementami jeszcze przed rozpoczęciem realizacji. To szczególnie ważne przy tarasach miejskich, gdzie każdy metr powierzchni ma znaczenie.
2. Sprawdź warunki panujące na tarasie
Roślinność i wyposażenie powinny być dopasowane do rzeczywistych warunków. Znaczenie ma kierunek świata, liczba godzin bezpośredniego nasłonecznienia, wiatr, osłonięcie przez sąsiednie budynki oraz wysokość, na której znajduje się taras.
Roślina dobrze radząca sobie w półcieniu niekoniecznie przetrwa całe lato na mocno nagrzewającym się południowym tarasie. Podobnie wysokie, lekkie donice czy niezabezpieczone wyposażenie mogą okazać się kłopotliwe w bardzo wietrznym miejscu.
Dlatego dobór roślin powinien być jednym z elementów projektu, a nie przypadkową decyzją podejmowaną pod koniec realizacji.
3. Zaplanuj komunikację
Jednym z częstszych błędów jest ustawianie mebli w taki sposób, że utrudniają przechodzenie między mieszkaniem a pozostałą częścią tarasu. Na wizualizacji wszystko może wyglądać efektownie, ale w codziennym użytkowaniu konieczność ciągłego omijania krzeseł szybko zaczyna przeszkadzać.
Należy pozostawić wygodne przejścia, uwzględnić sposób otwierania drzwi oraz dostęp do elementów wymagających obsługi lub konserwacji.
4. Nawierzchnia powinna pasować do sposobu użytkowania
Drewno, deska kompozytowa, kamień i płyty tarasowe mają różne właściwości. Wybór nie powinien zależeć wyłącznie od zdjęcia znalezionego w internecie.
Drewno daje naturalny i ciepły efekt, ale wymaga odpowiedniej konserwacji. Kompozyt ogranicza zakres pielęgnacji, lecz również musi zostać prawidłowo zamontowany. Kamień oraz płyty pozwalają tworzyć bardzo eleganckie powierzchnie, ale ich zastosowanie musi uwzględniać konstrukcję tarasu i odprowadzanie wody.
Jeżeli planowana jest kompleksowa aranżacja tarasu, nawierzchnię najlepiej wybierać razem z pozostałymi elementami. Kolor podłogi wpływa przecież na odbiór mebli, donic, ścianek i roślinności.
5. Zieleń zaplanuj warstwowo
Najciekawszy efekt daje zwykle połączenie kilku wysokości roślin. Wysokie trawy, krzewy czy niewielkie drzewa mogą budować tło i prywatność. Niższe byliny wypełniają kompozycję, a rośliny sezonowe pozwalają zmieniać jej charakter w ciągu roku.
Nie warto jednak wypełniać każdego wolnego miejsca zielenią. Rośliny rosną, dlatego projekt powinien uwzględniać ich docelowe rozmiary.
6. Donice potraktuj jak element architektury
Na tarasie donica pełni znacznie większą rolę niż w tradycyjnym ogrodzie. Często organizuje przestrzeń, oddziela poszczególne strefy, poprawia prywatność albo zasłania elementy techniczne.
Przy nietypowych wymiarach szczególnie przydatne są donice na wymiar. Pozwalają wykorzystać przestrzeń, której nie dałoby się sensownie zagospodarować standardowymi produktami ze sklepu.
Przy ich projektowaniu warto zwrócić uwagę na materiał, odpływ wody, izolację, ciężar po wypełnieniu podłożem oraz wymagania systemu nawadniania.
7. Oświetlenie i nawadnianie zaplanuj przed wykończeniem
Oświetlenie potrafi całkowicie zmienić wygląd tarasu po zmroku. Delikatne podświetlenie roślin, światło przy strefie wypoczynkowej i dyskretne oświetlenie komunikacyjne dają znacznie lepszy rezultat niż jedna mocna lampa.
Podobnie jest z automatycznym podlewaniem. Przy większej liczbie donic ręczne nawadnianie szybko staje się codziennym obowiązkiem, zwłaszcza podczas upałów.
Instalacje najłatwiej ukryć wtedy, gdy uwzględniono je przed wykonaniem nawierzchni i ustawieniem wyposażenia.
Najpierw plan, później zakupy
Udany taras jest efektem połączenia funkcjonalności, estetyki i wiedzy technicznej. Najdroższe meble czy efektowne rośliny nie naprawią problemów wynikających ze złego podziału przestrzeni.
Dlatego przed pierwszym większym zakupem warto przygotować plan całego tarasu. Pozwala on kontrolować budżet, uniknąć przypadkowych decyzji i stworzyć przestrzeń, w której wszystkie elementy rzeczywiście do siebie pasują.